W dniach 10-17 czerwca br. w formie zdalnej odbyła się 76. sesja Komitetu Ochrony środowiska Morskiego (MEPC), w której uczestniczyła delegacja polska, w tym pracownicy Polskiego Rejestru Statków S.A.: dr inż. Krzysztof Kołwzan oraz Bartosz Dombrzalski i Michał Jahnke.

Na sesji podjęto szereg zagadnień przedstawionych poniżej.

Obowiązkowe środki mające na celu zmniejszenie intensywności emisji węgla przez statki

Przyjęte przez IMO rozwiązania mają na celu skierowanie żeglugi na kurs prowadzący do osiągnięcia celów w zakresie redukcji emisji gazów cieplarnianych, określonych we Wstępnej Strategii IMO z 2018 r.

Komitet MEPC przyjął poprawki do Załącznika VI do Międzynarodowej Konwencji o zapobieganiu zanieczyszczaniu morza przez statki (MARPOL), które będą wymagały od statków ograniczenia emisji gazów cieplarnianych. Poprawki te łączą podejście techniczne i eksploatacyjne celu poprawy efektywności energetycznej statków, zapewniając również ważne elementy składowe dla przyszłych środków redukcji emisji GHG.

Statki otrzymają klasyfikację swojej efektywności energetycznej (A, B, C, D, E - gdzie A jest oceną najlepszą). Zachęca się administracje, władze portowe i inne zainteresowane strony, aby w stosownych przypadkach, zapewnić zachęty dla statków, które otrzymały ocenę A lub B, wysyłając jednocześnie silny sygnał do rynku i sektora finansowego. Statek, który przez trzy kolejne lata otrzymywał ocenę D lub każdorazowo w przypadku otrzymania oceny E, musi przedłożyć plan działań korygujących, aby wykazać, w jaki sposób zostanie osiągnięty wymagany wskaźnik (C lub wyższy).

Oczekuje się, że zmiany do Załącznika VI do Konwencji MARPOL (przyjęte w skonsolidowanym zmienionym Załączniku VI), wejdą w życie w dniu 1 listopada 2022 r., a wymogi dotyczące certyfikacji EEXI i CII zaczną obowiązywać od dnia 1 stycznia 2023 r. Oznacza to, że pierwsze roczne sprawozdania mogą zostać złożone już pod koniec 2023 r., a pierwsza ocena zostanie przyznana w 2024 r. Klauzula przeglądowa zobowiązuje IMO do dokonania przeglądu skuteczności wdrożenia wymogów CII i EEXI najpóźniej do dnia 1 stycznia 2026 r. oraz, w razie potrzeby, do opracowania i przyjęcia dalszych zmian.

Ocena wpływu

Przyjmując ten środek, Komitet MEPC uwzględnił wyniki kompleksowej oceny jego wpływu, w tym potencjalne negatywne skutki dla państw, oraz uzgodnił, że będzie on poddawany przeglądowi, tak aby można było dokonać wszelkich niezbędnych dostosowań.

Przyjmując poprawki, Komitet MEPC zgodził się w swojej rezolucji na wyciągnięcie wniosków z kompleksowej oceny wpływu poprawek do Załącznika VI do Konwencji MARPOL, w celu udoskonalenia procedury przeprowadzania oceny wpływu w przyszłości.

Komitet MEPC przyjął również plan pracy mający na celu opracowanie średnio- i długoterminowych środków służących dalszej redukcji emisji gazów cieplarnianych z żeglugi.

Przyjęte wytyczne

Wraz z poprawkami do Konwencji MARPOL, Komitet MEPC przyjął związane z nimi wytyczne, mające na celu wsparcie wdrażania tych poprawek.

  • Wytyczne 2021 dotyczące metody obliczania osiągniętego wskaźnika efektywności energetycznej dla statku istniejącego (EEXI);
  • Wytyczne 2021 w sprawie przeglądu i certyfikacji wskaźnika efektywności energetycznej dla statku istniejącego (EEXI);
  • Wytyczne 2021 dotyczące układu ograniczenia mocy na wale / silnika w celu spełnienia wymagań EEXI i wykorzystania rezerwy mocy;
  • Wytyczne 2021 dotyczące operacyjnych wskaźników intensywności emisji węgla oraz metod ich obliczania (CII Guidelines , G1);
  • Wytyczne 2021 dotyczące linii odniesienia do stosowania z eksploatacyjnymi wskaźnikami intensywności emisji węgla (CII reference lines guidelines, G2);
  • Wytyczne 2021 dotyczące eksploatacyjnych współczynników redukcji intensywności emisji węgla w stosunku do linii odniesienia (CII Reduction factor Guidelines, G3) - obejmują one wymagany współczynnik redukcji (Z), który został ustalony na poziomie 11% do roku 2026, w stosunku do roku 2019. Zostanie on jeszcze zmieniony po tej dacie, biorąc pod uwagę przegląd środka i najnowsze badania naukowe dotyczące klimatu;
  • Wytyczne 2021 dotyczące oceny eksploatacyjnej intensywności emisji węgla przez statki (CII rating guidelines, G4)

Realizacja celów Wstępnej Strategii GHG IMO

Połączone środki techniczne i operacyjne, zwane krótkoterminowymi środkami dotyczącymi intensywności emisji węgla, są zgodne z ambicjami Wstępnej Strategii IMO dotyczącej gazów cieplarnianych, której celem jest zmniejszenie intensywności emisji węgla z żeglugi międzynarodowej o 40 % do 2030 r. w porównaniu z 2008 r.

Przyszłe prace

Komitet MEPC przedyskutował szereg propozycji dotyczących postępów w kolejnych etapach prac IMO w tym zakresie, co ma doprowadzić do rewizji Wstępnej Strategii GHG w 2023 r.

Komitet MEPC przyjął plan pracy nad konkretnymi działaniami, aby osiągnąć postęp w zakresie kandydujących środków średnio- i długoterminowych, w tym środków zachęcających do odejścia od paliw kopalnych na rzecz paliw nisko- i zeroemisyjnych.

Wstępnie rozważana przez Komitet propozycja, sugerowała obowiązkową opłatę w wysokości 100 USD za tonę ekwiwalentu dwutlenku węgla od ciężkiego paliwa olejowego. Propozycja ta będzie dalej rozpatrywana na spotkaniu międzysesyjnej grupy roboczej w kontekście przyjętego planu pracy wraz z innymi propozycjami środków średnioterminowych.

Plan pracy przewiduje trzy etapy:

Etap 1 – Zestawienie i wstępne rozpatrzenie propozycji środków (wiosna 2021 do wiosny 2022);

Etap II – Ocena i wybór środków do dalszego opracowania (wiosna 2022 r. do wiosny 2023 r.);

Etap III – Opracowanie środka(ów), który(e) zostanie(ą) sfinalizowany(e) w uzgodnionym(ych) terminie(ach).

Międzynarodowa Rada ds. Badań i Rozwoju Morskiego (IMRB)

Komitet MEPC zadecydował, że temat propozycji utworzenia Międzynarodowej Rady ds. Badań i Rozwoju Morskiego, która miałaby być finansowana z opłaty od paliwa wykorzystywanego w żegludze, nie została dostatecznie omówiona. Dyskusja na ten temat zostanie wznowiona na następnej sesji Komitetu.

Grupa korespondencyjna i międzysesyjna grupa robocza

Komitet MEPC zatwierdził zakres zadań dla Grupy Korespondencyjnej ds. redukcji intensywności emisji węgla oraz spotkań Międzysesyjnej Grupy Roboczej ds. redukcji emisji gazów cieplarnianych ze statków (ISWG-GHG 9 i ISWG-GHG 10). Spotkanie ISWG-GHG 9 odbędzie się we wrześniu, a ISWG-GHG 10 w październiku 2021 r., przed posiedzeniem MEPC 77, które zaplanowane jest na 8-12 listopada 2021 r.

Inne postanowienia Komitetu

Zakaz stosowania HFO w Arktyce

Komitet MEPC przyjął poprawki do Załącznika I Konwencji MARPOL (dodanie nowego prawidła 43A), dotyczące wprowadzenia od dnia 1 lipca 2024 roku, zakazu używania i przewożenia ciężkiego paliwa olejowego (HFO) w celach napędowych, przez statki na wodach arktycznych. Zakaz ten obejmie stosowanie i przewóz w celach napędowych paliwa, którego gęstość w temperaturze 15°C jest wyższa niż 900 kg/m3 lub którego lepkość kinematyczna w temperaturze 50°C jest wyższa niż 180 mm2/s. Zwolnione byłyby statki zaangażowane w zapewnianie bezpieczeństwa innych statków lub w operacje poszukiwawcze i ratownicze oraz statki pozostające w gotowości na wypadek wycieku oleju i reagowania na ten wyciek. Statki, które spełniają określone normy konstrukcyjne w odniesieniu do ochrony zbiorników paliwa olejowego, musiałyby spełniać wymogi od dnia 1 lipca 2029 r.

Strona Konwencji MARPOL, której linia brzegowa graniczy z wodami arktycznymi, może tymczasowo, do dnia 1 lipca 2029 r., odstąpić od wymogów, w odniesieniu do statków pływających pod jej banderą i działających na wodach podlegających suwerenności lub jurysdykcji tej strony.

Poprawki do Załączników I i IV Konwencji MARPOL dotyczące zwolnienia barek UNSP z wymagań przeglądów i certyfikacji

Komitet MEPC przyjął poprawki do projektu zmian w Załącznikach I i IV do Konwencji MARPOL, dotyczące zwolnienia bezzałogowych barek bez własnego napędu (UNSP) z wymogów przeglądów i certyfikacji.

Poprawka określa, że Administracja może zwolnić barkę UNSP z wymagań corocznych przeglądów i certyfikacji, na okres nie dłuższy niż 5 lat, pod warunkiem że barka UNSP została poddana przeglądowi w celu potwierdzenia spełnienia określonych warunków.

Poprawki dostarczają również formularz Międzynarodowego świadectwa o wyłączeniu bezzałogowych barek bez własnego napędu (UNSP) z obowiązku zapobiegania zanieczyszczaniu olejami. Oczekuje się, że Komitet MEPC zaaprobuje również powiązany okólnik dotyczący wytycznych dla zwolnień barek UNSP.

Poprawki do Konwencji AFS

Komitet MEPC przyjął poprawki do Międzynarodowej konwencji w sprawie kontroli nad systemami przeciwporostowymi stosowanymi na statkach (Konwencja AFS), w celu włączenia kontroli biocydu cybutryny. Poprawki wejdą w życie 1 stycznia 2023 r. i od tej daty Konwencja AFS zakazuje stosowania/lub ponownego zastosowania systemów zawierających cybutrynę. Wszystkie statki powinny usunąć lub uszczelnić takie systemy nie później niż 60 miesięcy, od ostatniej daty zastosowania systemu.