Extranet

Przejdź do ekstranetu »

I półrocze 2001

Ważniejsze postanowienia IMO w I półroczu 2001 r.

W wykazie poniższym odnotowano wszystkie tzw. postanowienia końcowe nadesłane do Ośrodka ds. IMO do dnia 31 lipca 2001 r. Poprzednie wykazy postanowień znaleźć można w numerach 1 i 4 z lat 1994 do 2001 r. Kopie niżej wyszczególnionych rezolucji i okólników zamawiać można w Biurze Wydawnictw PRS, tel. 346 17 00 (wew. 372) lub fax: 341 20 69.

Rezolucje Komitetu Bezpieczeństwa na Morzu

Rezolucja MSC.117(74) i MSC.118(74) z dn. 6.06.2001: Poprawki do Konwencji SOLAS, 1974 i do Kodeksu INF
Obie poprawki dotyczą rezolucji, odpowiednio, MSC.87(71) i MSC.88(71) z maja 1999 r. Pierwsza z nich wprowadzała część D, tj. prawidła 14, 15 i 16 do rozdz. VII SOLAS, określające sposób przewozu morzem niebezpiecznych materiałów radioaktywnych, druga natomiast wprowadzała w obowiązywanie (od 1.01.2001) "Kodeks INF" i właśnie definicja INF dla takiego przewozu jest przedmiotem poprawki. Brzmi ona:
"Towar INF (= INF cargo) oznacza napromieniowane paliwa jądrowe w opakowaniu oraz wysoko radioaktywne odpady, oba zaliczane do towarów klasy 7 wg Kodeksu IMDG, przewożone wg ustaleń 10, 11, 12, 13 i 14 przewidzianych dla tej klasy w tym Kodeksie".
W obu ww. rezolucjach z 71 sesji zabrakło w wyliczeniu tego ostatniego ustalenia nr 14, które określa technologię przewozu w specjalnym wyposażeniu, opisanym w najnowszym wydaniu tego Kodeksu (Londyn 2000 r.), które obowiązywać będzie od 1.01.2002.

Rezolucja MSC.119(74) z dn. 6.06.2001: Poprawki do Kodeksu jednostek szybkich z 1994 r.
Kodeks HSC 1994 od 1 lipca 2002 r. zastąpiony będzie przez HSC 2000 (patrz BI nr 1/01), jednak statki zbudowane wg HSC 1994 długo jeszcze będą eksploatowane i to właśnie w odniesieniu do nich rezolucja wymaga aby posiadały czarną skrzynkę (VDR) - od 1.01.2003, jeśli statek zarejestrowany jest jako pasażerski, lub od 1.01.2004 jeśli nie jest to statek pasażerski. Podobnie z automatycznym systemem identyfikacji (AIS), z tym jednak, że dla towarowych HSC powyżej 3000 GT ulgowo przesunięto termin posiadania AIS na 1.07.2006 r. Warto tu dodać, że tzw. Wytyczne dotyczące AIS są dopiero w uzgodnieniach i opracowaniu wstępnym.

Rezolucja MSC.120(74) z dn. 31.05.2001: Poprawki do Warunków technicznych dla samospływających radiopław awaryjnych (EPIRBs) nadających na 406 MHz [Rez. A.810(19)]
Zmiana dotyczy w istocie zmiany częstotliwości sygnału z EPIRBs, będzie on miał inną wartość niż dotychczasowa 406,025 MHz. Nowa częstotliwość określona jest w przepisach wydanych przez International Satellite System for Search and Rescue, oznaczanych: "the COSPAS-SARSAT System document C/ST.001".

Rezolucja MSC.121(74) z dn. 4.06.2001: Stosowanie języka hiszpańskiego w dokumentach IMO dotyczących bezpieczeństwa morskiego
Rezolucja nadaje językowi hiszpańskiemu te same prawa i ten sam zakres zastosowań, który mają języki angielski i francuski. Dotyczy to, oczywiście, dokumentów i decyzji wydawanych po dacie uchwalenia tej rezolucji.

Okólniki Komitetu Bezpieczeństwa na Morzu

MSC/Circ. 980/+Add.1 + Add.2/ z dn. 13. 02. 2001: Ujednolicona ocena morskich środków ratowniczych i formularze dla prób tych środków
Okólnik ten ukazał się po kilku latach dyskusji i uzgodnień na forum IMO, a celem było ujednolicenie, w skali całego globu, odbiorów i prób wyposażenia ratunkowego statków, co w praktyce zapewnić powinno dobrą jakość tych środków i ich ekwiwalentną wymienialność we wszystkich portach świata; jak wiadomo, służby PSC często kwestionują stałą i pełną gotowość tych środków do użycia w akcji ratowniczej.
Okólnik ma niezwykłą objętość (290 + 218 + 313 = 821 stron formatu A4). Zainteresowani mogą uzyskać potrzebny im formularz ze strony internetowej IMO pod adresem : http://www.imo.org <>wybierając z menu: ><>circulars >Maritime Safety Committee.

MSC/Circ. 981 z dn. 29. 01. 2001: Wytyczne projektowania, budowy i eksploatacji podwodnych łodzi pasażerskich
Ten obszerny dokument (22 str.) zawiera przejrzyście spisane zasady i warunki na jakich administracje morskie państw członkowskich IMO dopuścić mogą do budowy i eksploatacji cywilnych łodzi pasażerskich, przeznaczanych dziś najczęściej dla turystyki podwodnej, czyli wycieczek w interesujące akweny, rzadziej dla obsługi międzynarodowych przewozów pasażerskich.
Podwodna łódź pasażerska powinna być budowana wg przepisów i pod nadzorem uznanej organizacji, wg standardów państwa bandery, tak aby mogła uzyskać przypisane certyfikaty (okólnik podaje ich wzory).
Założeniem podstawowym łodzi tego przeznaczenia jest przewóz pasażerów w warunkach ciśnienia atmosferycznego, w wodach nie głębszych niż dozwolona dla łodzi głębokość zanurzenia, przy czym podczas jakiejkolwiek awarii łódź powinna się natychmiast wynurzyć bez pomocy z zewnątrz, powinna też, w każdych warunkach, osiągnąć pływalność dodatnią.
Wytyczne obejmują również zasady bezpiecznej eksploatacji wraz ze wskazaniami dotyczącymi specjalnego przeszkolenia załogi takiej łodzi.

MSC/Circ. 988 z dn. 15.01.2001: Rejestr prowadzonych prac naukowo-badawczych
Uchwałą 61 sesji MSC (grudzień 1992) państwa członkowskie IMO były proszone o nadsyłanie do Sekretariatu Organizacji informacji o tematach (i ewentualnych konspektach) prac naukowo-badawczych z zakresu zainteresowań statutowych IMO, tzn. szeroko rozumianego bezpieczeństwa transportu morskiego oraz ochrony środowiska morskiego. Informacje napływały bardzo rzadko i mimo ponawianych próśb stan ten niewiele się zmienia.
W roku 2000 o tematach swoich prac informacje nadesłały Dania, Niemcy i Wielka Brytania.
Prace duńskie dotyczą metod przewidywania właściwości manewrowych statku i sprężystości odkształceniowej statku przy kolizji i osiadaniu na mieliźnie; prace niemieckie to m. in. mechanizm tonięcia dużego statku pasażerskiego i mechanizm rozprzestrzeniania się dymu przy pożarze takiego statku.
Wśród 10 tematów prac angielskich są m. in.: podstawy do analizy przetrwania statku uszkodzonego; liczbowe oszacowania ryzyka skażeń wód przybrzeżnych Wielkiej Brytanii chemikaliami ze statków (scenariusze zdarzeń); modele matematyczne zdarzeń z różnymi uszkodzeniami promu pasażerskiego ro-ro, analizy informacji z radaru i transponderów; problemy zdrowia, zmęczenia i zranień wśród załóg statków rybackich, handlowych i platform wydobywczych; symulator szkolenia marynarzy dla sytuacji awarii i zagrożenia; metoda FSA dla operacji balastowych statku; identyfikacja przy pomocy czujników satelitarnych sprawców zanieczyszczania wód olejem.
Okólnik zawiera adresy wykonawców poszczególnych tematów, co pozwala na nawiązanie z nimi kontaktu bezpośredniego - było to m. in. celem ww. uchwały 61 sesji MSC.

MSC/Circ.989, -990, -991, -992, -993, Raporty o aktach piractwa i zbrojnych napadach na statki
Okólnik 991 podaje bilans tych napadów za 2000 r., było ich razem 471, czyli o 162 więcej niż w roku poprzednim, ofiar śmiertelnych było 72, 129 osób rannych, 5 osób zaginionych, 2 statki zostały porwane, 3 są zaginione, 1 zniszczony, w trzech napadach użyto środków wybuchowych - statystyka jest więc przerażająca, a dane z pierwszych miesięcy 2001 r. wskazują, że liczba napadów nadal wzrasta.
Z tytułową sprawą wiąże się znowelizowane wydanie MSC/Circ. 623/Rev. 2 (20.06.2001), to jest poprzedniego, dokładnie sprzed dwu lat "Poradnika dla armatorów, kapitanów i załóg statków w sprawach zapobiegania napadom rabunkowym i ich unikania". Nowa edycja uzupełnia tamte wskazania o, m. in., nie trzymanie na statku pieniędzy, bardzo ostrożne i oszczędne rozmowy radiowe między statkiem i portem na temat ładunku, zatrudnianie na statku liczniejszej, jednak, załogi, zamykanie drzwi do rejonów i przedziałów ważnych dla złodziei, przygotowanie planu zapobiegania ewentualnemu atakowi i stratom materialnym, itp.

MSC/Circ. 994 (= MEPC/Circ. 381) z dn. 1.05.2001: Korzystny wpływ Kodeksu ISM na bezpieczeństwo żeglugi i ochronę środowiska
Okólnik podsumowuje dyskusję na MSC 73 i MEPC 46 dotyczącą wpływu wdrażania Kodeksu ISM na poziom bezpieczeństwa nawigacyjnego i środowiskowego. Wpływ ten oceniono jako bardzo korzystny i podkreślono opinię armatorów o wzroście poziomu bezpieczeństwa, dzięki m. in. motywacjom osobistym członków załogi, jako że tzw. audity i przeglądy nie są już tylko bezosobowym urzędowym zabiegiem, włączają bowiem załogę w system kierowania bezpieczeństwem
(SMS = safety management system). W konsekwencji zmniejsza to zarówno liczbę, jak i zakres różnych inspekcji (klasyfikacyjnych, pozaklasyfikacyjnych, administracyjnych, ubezpieczeniowych i innych), co dla armatorów i załóg jest dużą ulgą - warto więc pilnie przestrzegać wszystkich zapisów w Kodeksie ISM.

MSC/Circ. 995 z dn. 11. 06. 2001: Jak zapobiec groźbie zalania dziobowych przedziałów statku towarowego?
Na 74 sesji MSC analizowano wyniki dalszych badań katastrofy największego (90 tys. BRT) brytyjskiego masowca typu OBO "Derbyshire", zaledwie 4-letniego, który zatonął w pobliżu Okinawy, w tajfunie, w sierpniu 1980 r. Kosztowne badania wraku, leżącego na głębokości 4200 m, ukończono w 1994 r.: nakręcono taśm video na ok. 200 godzin, zdjęciami objęto powierzchnię dna 1500 x 1000 m, na której zidentyfikowano ok. 2500 części statku. Szczegółowa analiza dała w wyniku dokładny scenariusz zdarzenia, w którym zniknięcie statku oznaczało śmierć 44 osób. Całe odtworzenie tragedii, poszczególnych faz utraty pływalności jest przedmiotem filmu i obszernej księgi pt. "The loss of the m/v "Derbyshire", opublikowanej przez Sąd Admiralicji. W omawianym okólniku jest to tylko wspomniane, cała uwaga skierowana jest na pierwotną przyczynę tragedii: woda dostaje się przez odpowietrzenie do skrajnika dziobowego i pierwszej ładowni, następują kolejno przegłębienie na dziób, zmniejszenie efektywne wysokości dziobówki, porwanie pokryw, nagła utrata pływalności. Ww. okólnik tak zapisuje wniosek generalny: na każdym dłuższym statku, z nadbudówką na rufie należy wzmóc kontrolę wodoszczelności, zainstalować monitoring przecieków, kontrolować luzy pokryw lukowych, mieć niezawodną automatykę osuszania zęz ładowni, no i oczywiste, unikać żeglugi na wodach, co do których komunikaty meteo ostrzegają o sztormach.

MSC/Circ. 996 z dn. 8.06.2001 Międzynarodowa Konwencja STCW - informacja o wdrożeniach
W ślad za poprzednim okólnikiem dotyczącym tej sprawy (MSC/Circ.978, patrz BI nr 1/01), Komitet Bezpieczeństwa na Morzu podaje listę 98 państw, które zameldowały o pełnym wdrożeniu u siebie STCW 1995, niemniej jednak Komitet przypomina administracjom i armatorom, że służby PSC będą kontrolowały autentyczność dyplomów morskich i umiejętności ich okazicieli, przypomina też, że wszystkie morskie świadectwa zawodowe wydane przed 1 lutego 1997 tracą ważność z dniem 1 lutego 2001 r. (prawidło I/15).

MSC/Circ. 997 z dn. 11. 06. 2001: Wytyczne do przygotowania i przeglądu niezależnych ocen wymaganych w Konwencji STCW, w prawidle I/8 i w Kodeksie STCW, w rozdziale A-I/7 p. 4
MSC przypomina, że stosownie do wymagań w wyżej wymienionych punktach Konwencji i Kodeksu STCW, niezależna kontrola standardów wyszkolenia marynarzy powinna być przeprowadzana co 5 lat, a jej wyniki przekazane do IMO. Na sesji MSC 74 (czerwiec 2001) ustalono, że te oceny powinny być przeprowadzone przez pełnomocnych ekspertów ("competent persons") do dnia 1 lutego 2004 r. we wszystkich państwach, które przystąpiły do Konwencji po 1 lutego 1997 r. (licząc datę wejścia w życie), w tym więc "wejściowym" okresie Konwencji dano Stronom czas 6 lat i 6 miesięcy. Okólnik podaje, jaki zestaw informacji powinien się znaleźć w raporcie sporządzonym wg zapisu Konwencji STCW w prawidle A-I/8 i jakie działania Strona powinna podjąć wg A-I/7 p. 8.2.

MSC/Circ. 998 z dn. 25.07.2001: Ujednolicona przez IACS interpretacja wymagań dotyczących stateczności awaryjnej dla pokładowego ładunku drewna
Okólnik zawiera pełny tekst interpretacji IACS oznaczonej S.C. 161 pt. jw., dotyczącej poprawnego rozumienia prawidła SOLAS II-1/25-8.1.
Na wstępie przypomina się, że wszelkie obliczenia stateczności wymagane w ww. prawidłach muszą zakładać ścisłe spełnienie prawideł 41 do 45 Konwencji LL 1966 i spełnienie wszystkich zapisów w "Kodeksie bezpiecznego postępowania na statkach przewożących pokładowe ładunki drewna, 1991" [rez. A.715(17)]. W obliczeniach należy zakładać, że zatapialność ładunku pokładowego wynosi 25% jego objętości, ale pływalność należy rozpatrywać tylko dla jednej standardowej wysokości stosu.

MSC/Circ. 999 z dn. 11.06.2001: Poprawki do Międzynarodowego poradnika poszukiwań i ratownictwa morskiego i lotniczego (IAMSAR)
Na sesji MSC 74 zatwierdzono poprawki do Poradnika IAMSAR opracowane przez Połączoną Grupę Roboczą ICAO/IMO, której zadaniem było zharmonizowanie postępowania w akcjach ratowniczych morskich i lotniczych i uzgodnienie szczegółów z Podkomitetem COMSAR
(Radiocommunications, Search and Rescue), tak by poprawki, jako opracowane zespołowo, zgodnie z rez. A.894(21), mogły wejść w życie rok po ich ogłoszeniu okólnikiem jw., tzn. 1 lipca 2002 r.
Łącznie poprawki obejmują 86 stron, z tego tomu I i III dotyczą zaledwie 2 niepełne strony, i są to zmiany drobne, które można wprowadzić ręcznie na egzemplarz własny. Główne zmiany dotyczą treści załączników K, L, N w tomie II oraz wprowadzenia nowych załączników P i Q.
Tematem zmian jest metoda ustalenia kąta dryfu obiektu poszukiwanego (tratwy, łodzi, rozbitków, całego statku).
Nowe ujęcie tematu ilustrowane jest rysunkami poglądowymi, wzorami przeliczeń, tabelami wyznaczającymi linie dozoru w kącie dryfu, czyli szerokości w funkcji parametrów pogody i danych początkowych.

MSC/Circ. 1000 z dn. 11. 06. 2001: Wytyczne do przygotowania planów współpracy między Morskimi Ratowniczymi Centrami Koordynacyjnymi (MRCC) a statkami pasażerskimi
Nowy rozdz. V SOLAS pt. "Bezpieczeństwo żeglugi", wchodzący w życie 1.07.2002 r. wymaga w prawidle 7.3, by każdy statek pasażerski posiadał plan współpracy z najbliższymi brzegowymi MRCC, w którym będą ustalone środki porozumiewania, współpraca w akcjach SAR, programy i harmonogramy okresowych ćwiczeń SAR i inne szczegóły.

MSC/Circ. 1001 z dn. 26. 06. 2001: Tymczasowe wytyczne do uproszczonej analizy ewakuacji pasażerów z szybkiej jednostki transportowej
Kodeks HSC 2000, uchwalony rezolucją MSC.97(73), stanowiący rozwinięcie rozdz. X Konwencji SOLAS, wchodzi w życie z dniem 1 lipca 2002. W rozdz. 4 Kodeksu przywołana jest metodyka oceny zdolności i sprawności przeprowadzenia ewakuacji pasażerów w sytuacjach zagrożenia i awarii. Obszerna, przedstawiona na 11 stronach, metodyka zakłada, że projektant i armator powinni rozważyć kilka scenariuszy takich zagrożeń, opracować "standardowe" postępowanie dla takich przypadków i oszacować czasy potrzebne dla poszczególnych etapów ewakuacji. Okólnik wprowadza w tym celu pojęcia "czasów idealnych" tzn. odniesionych do wody spokojnej ("in calm water"): czas przygotowania i zwodowania łodzi ratunkowej, czas dojścia ludzi do miejsca wsiadania, czas opuszczania statku i czas zadziałania przeciwpożarowej ochrony konstrukcyjnej. Podano przykład jednostki HSC przewożącej 784 pasażerów i 16 członków załogi, obliczenia ww. czasów i czasów rzeczywistych dla grup najwolniej poruszających się ludzi, rysunki poglądowe ułatwiają zrozumienie i realizację całej koncepcji obowiązkowej analizy ewakuacji dla statku pasażerskiego.

MSC/Circ. 1002 z dn. 26. 06. 2001: Wytyczne do alternatywnego projektu i wyposażenia przeciwpożarowego statku
Nowa redakcja rozdz. II-2 SOLAS określa w prawidle 17 sytuację, w której zastosowane środki przeciwpożarowe mogą nie odpowiadać prawidłom tego rozdziału, powinny one jednak zapewniać ten sam lub wyższy poziom bezpieczeństwa pożarowego.
Alternatywny projekt ochrony ppoż. statku powinien być opracowany przez zespół projektantów zatwierdzony przez Administrację; w zespole tym uczestniczyć powinni m. in. przedstawiciele armatora, stoczni, projektanci statku i zaproszeni przez armatora eksperci. Projekt powinien zawierać analizę inżynierską kilku scenariuszy pożaru, identyfikację zagrożeń, oceny jakościowe i ilościowe potrzebnych zabezpieczeń i uzasadnienie wyboru końcowego projektu ochrony ppoż.
Okólnik (obszerny: 15 stron) wylicza m. in. niezbędną dokumentację ochrony przeciwpożarowej oraz podaje na końcu formularz zatwierdzania alternatywnego projektu wyposażenia, stosownie do prawideł II-2/17.4 i 17.5.

MSC/Circ. 1003 z dn. 8. 06. 2001: Wytyczne do uproszczonych obliczeń całkowitej ilości materiałów palnych przypadających na jednostkę powierzchni pomieszczeń mieszkalnych i służbowych statku
Okólnik podaje sposób określania liczbowego masy materiałów palnych oraz tabelę ze wskaźnikami granicznymi wartości masy tych materiałów na jednostkę powierzchni. Dane cytowane posłużyć mogą, m. in. do przygotowania alternatywnego projektu ochrony przeciwpożarowej, patrz wyżej.

MSC/Circ. 1004 z dn. 14. 06. 2001: Ujednolicone interpretacje Międzynarodowego kodeksu stosowania procedur prób ogniowych (Kodeks FTP) i procedur w nim przywołanych
Okólnik, podobnie jak poprzedni w tej kwestii, MSC/Circ.964, kontynuuje interpretacje tekstów, które w praktyce okazały się niejasne lub dwuznaczne. I tak: do Kodeksu FTP należy wpisać uwagi do p. 5.1.6.5; do aneksu 1 tegoż Kodeksu uwagi dotyczą cz. 5 i 6; w Rez. A.653(16), w jej aneksie należy skorygować interpretacje paragrafów: 7, 8.3.1 i 10; w Rez. A.754(18) objaśnienie dotyczy p. 1.6 jej aneksu.

MSC/Circ. 1005 z dn. 8. 06. 2001: Ujednolicone interpretacje wyrażeń i sformułowań niejasnych w rozdz. II-2 SOLAS
Interpretacja dotyczy wyrażenia "other equivalent materials" w prawidle II-2/3.3.1 i 3.3.2. Powinno ono oznaczać możliwość zastosowania tzw. konstrukcji lekkich; przyjmować należy następujące znaczenie tego wyrażenia:
Konstrukcja lekka ("light - weight construction") typu np. plaster pszczeli lub innego, wykonanego ze stali lub materiału równoważnego, może być stosowana jako przegroda wewnętrzna nieobciążalna klasy "A" w pomieszczeniach mieszkalnych i służbowych pod warunkiem, że przeszła pomyślnie odpowiednie próby ogniowe określone w rez. A.754(18).
Tego rodzaju konstrukcje lekkie nie powinny być stosowane jako część integralna w głównych przegrodach (bulkheads) ognioodpornych i obudowach klatek schodowych na statkach pasażerskich.

MSC/Circ.1006 z dn. 18. 06. 2001: Wytyczne do procedury prób ogniowych materiałów trudnopalnych przeznaczanych do budowy łodzi ratunkowych
Okólnik objaśnia wyrażenia: "fire retardant and flame - resistant materials" zastosowane w Protokole Torremolinos 1993 (prawidło VII/17) i w Kodeksie LSA p. 4.4.1.4, w tym ostatnim przetłumaczone na język polski jako "materiały nie podtrzymujące palenia i ognioodporne".
Dla orzeczenia trudnopalności (czy "niepodtrzymywania palenia") okólnik przywołuje normę ISO-5660-1; po wyliczeniu wszystkich warunków próby kończy się ona formułą, że materiałem trudnopalnym jest taki, którego próbka standardowa zapala się dopiero po 40 sekundach.
Dla materiału ognioodpornego warunki próby zostały określone w okólniku. W konkluzji ognioodporność jest dobra, jeśli standardowa płyta laminatowa ogrzewana palnikiem gazowym o temp. co najmniej 1600 °C przez całą minutę, nie podtrzymuje palenia, po odjęciu tego palnika, przez czas dłuższy niż 30 sekund.

MSC/Circ. 1007 z dn. 26. 06. 2001: Wytyczne uznawania stałych aerozolowych instalacji gaśniczych równoważnych stałym gazowym instalacjom wymaganym w SOLAS 1974 dla przedziałów maszynowych
Aerozole, czyli zawiesiny kropel w gazie, to nowy środek gaśniczy wchodzący na rynek, z którego halony wycofywane są z racji ich własności antyozonowych. Aerozole mają jeszcze tę dodatnią cechę, że oprócz ich normalnego uruchamiania, z ich zbiornika (butli) poprzez dysze, mogą być jeszcze uruchomione sterowanym wybuchem, (tzw. generator pirotechniczny), co posłużyć może do zdmuchnięcia płomieni.
Okólnik na 18 stronach wylicza warunki, na jakich gaśnice aerozolowe mogą być instalowane na statkach, w przedziałach maszynowych. Warunkiem podstawowym jest, oczywiście, seria prób skuteczności gaszenia w pomieszczeniu ograniczonym i z licznymi półprzegrodami wewnątrz, takimi jak silniki i różne urządzenia siłowni. Szczegółowy opis prób kończy się konspektem raportu, jaki należy przedstawić Administracji, aby uznała daną instalację aerozolową za odpowiednią dla danego statku.

MSC/Circ. 1008 z dn. 8. 06. 2001: Nowelizacja interpretacji Międzynarodowego kodeksu prób ogniowych (Kodeks FTP) i procedur zapisanych w okólniku MSC/Circ. 916
Okólnik MSC/Circ.916, o którym pisaliśmy w BI nr 4/1999, dopuszczał stosowanie w próbach dymotwórczości i toksyczności produktów spalania chromatografu gazowego i spektrometru masowego. Nowy okólnik potwierdza tamto zalecenie, poleca jednak dopisać zdanie, że przyrządami tymi nie należy badać osadów na podłogach na obecność w nich dwutlenku siarki.

MSC/Circ. 1009 z dn. 8. 06. 2001: Poprawki do znowelizowanej normy na projektowanie, próby i zainstalowanie urządzenia zapobiegającego przedostaniu się płomienia do zbiorników ładunkowych zbiornikowca
Okólnik MSC/Circ. 677 z dn. 30.12.1994 uzupełniał prawidło SOLAS II-2/59 o szczegółowe wytyczne instalacji urządzeń, których zadaniem była ochrona zbiorników ładunkowych przed przeniknięciem do nich płomienia przez ich odpowietrzenia i systemy wentylacyjne. Dla urządzeń tych została opracowana norma ISO-15364 "Ships and MarineTechnology - Pressure/Vacuum Valves for Cargo Tanks", którą nowy okólnik poleca stosować. Dla nowej redakcji rozdziału II-2, obowiązującej od 1.07.2002, sprawa ta jest ujęta w prawidle II-2/4 paragraf 5.3.3.

MSC/Circ. 1010 = MEPC/Circ. 382 z dn. 10.07.2001: Rząd zawiadamia IMO o organizacjach przez niego upoważnionych do przeglądów i nadzoru statków
Stosownie do prawidła SOLAS I/6 i XI/1 oraz odpowiednich zapisów w MARPOL, administracje morskie krajów członkowskich powinny przesyłać do IMO informacje o organizacjach upoważnionych do działania w ich imieniu. Okólnik zawiera formularz takiej informacji, przypomina też, że powinna być ona rozesłana do wszystkich Państw - Sygnatariuszy danej konwencji.

MSC/Circ. 1011 = MEPC/Circ. 383 z dn. 26.06.2001: Metody usprawnienia procedur pracy Państwowej Kontroli Portowej (PSC)
Okólnik załącza formularz zapisu decyzji PSC o zatrzymaniu statku i jego zwolnieniu. Formularz ten, odpowiednio wypełniony, powinien być natychmiast wysłany do administracji państwa bandery faksem,
e-mailem lub w inny dowolny sposób.
Okólnik ten, na wniosek Podkomitetu FSI został zatwierdzony na sesjach MEPC46 i MSC74. Komitety te przypominają, że czynności te nie powinny być źródłem jakichkolwiek profitów dla PSC (... "should not be allowed to become, a profit making enterprise").

MSC/Circ. 1012 = MEPC/Circ. 384 z dn. 26.06.2001: Potwierdzanie na certyfikatach daty zakończenia przeglądu na podstawie którego je wystawiono
Na sesjach MEPC46 i MSC74 stwierdzono, że nowa, tj. metoda HSSC wystawiania certyfikatów stwarza poważne trudności przy identyfikacji daty zakończenia przeglądu, wg którego wystawiono certyfikat poprzedni, tj. ten, gdy HSSC nie obowiązywał. Trudność ta uniemożliwia placówkom PSC podjęcie prawidłowej i szybkiej decyzji w trakcie kontroli statku. IMO zwraca się do administracji morskich krajów członkowskich i do upoważnionych przez nie organizacji (tu nowy skrót: ROs = recognized organizations) o szybkie przesyłanie do zainteresowanej placówki PSC informacji o dacie zakończenia przeglądu stanowiącego podstawę wydania certyfikatu. Odpowiedni meldunek ma mieć postać: "Completion date of survey on which this certificate is based: dd/mm/yy".

MSC/Circ. 1013 z dn. 23.07.2001: Tymczasowe stosowanie paragrafów 4.6.1.1, 4.6.2.2 oraz 15.7 "Wytycznych nadzoru wg HSSC, rez. A.746(18)"
Ww. paragrafy dotyczą przeglądów poszycia zewnętrznego i dennego statków. Na sesji MSC74 stwierdzono, że nie są one zgodne z Wytycznymi rozszerzonego programu przeglądów masowców i zbiornikowców wg A.744(18). Do czasu uzgodnienia treści poprawek i ich uprawomocnienia się, ww. okólnik poleca ścisłe stosowanie zapisów rez. MSC.105(73) oraz załączonego, znowelizowanego tekstu tytułowych paragrafów.

MSC/Circ. 1014 z dn. 12.06.2001: Jak zmniejszać zmęczenie ludzi morza poprzez zarządzanie?
Czynnik zmęczenia u pracowników morza był od lat przedmiotem szczególnej analizy w ramach tematu HEAP (human element analysing process). Prace nad tematem zaowocowały obszernym (103 str.) poradnikiem, który MSC poleca tym okólnikiem uwadze wszystkich rządów państw członkowskich, jako że zmęczenie ludzi jest najczęstszą przyczyną wypadków i katastrof morskich: nie można realizować Kodeksu ISM pomijając czynnik zmęczenia. Poradnik zredagowano w formie 10wyodrębnionych rozdziałów, tzn. każdy z rozdziałów (nazwanych "Module") adresowany jest do określonej grupy zawodowej:
1. Czynniki zewnętrzne zjawiska zmęczenia u ludzi morza
2. Objawy i fazy zmęczenia ludzi
3. Co o zmęczeniu wiedzieć powinni oficerowie statku
4. Zmęczenie a kapitan
5. Zmęczenie a ośrodki szkolenia i zarządzania
6. Zmęczenie na statku a armator
7. Zmęczenie a projektant statku
8. Pilot, pilotaż i zmęczenie
9. Załogi holowników i zmęczenie
10. Formularze i dokumenty dotyczące zmęczenia.

MSC/Circ. 1015 z dn. 12.06.2001: Informacje o "nieomal wypadkach", nieomal omyłkach ("near misses")
Tytułowa sprawa, omawiana była w BI nr 1/1999 ("Systemowe podejście do analizy wypadków zbiornikowców - lekcje z przeszłości"), w tym okólniku powraca jako prośba - apel Komitetu Bezpieczeństwa na Morzu (sesja MSC 74) o nadsyłanie anonimowych sprawozdań z sytuacji zagrożonych kolizją lub innym wypadkiem, z których udało się wyjść szczęśliwie. MSC prosi, by przekazywanie tych niezwykle ważnych i szczerych informacji nie powodowało żadnych sankcji czy kar, gdyż zarówno armatorzy jak i administracje morskie odniosą rzeczywiste i wielkie korzyści z analiz wypadków, których udało się uniknąć i powinny akcję takich sprawozdań zdecydowanie i ciągle promować.
Warto przypomnieć, że inicjatorem tej akcji było Międzynarodowe Stowarzyszenie Niezależnych Armatorów Zbiornikowców (INTERTANKO), sprzeciwia się ono tworzeniu przez IMO przepisów restrykcyjnych i wzywa do odrzucenia tzw. kultury obwiniania, która prowadzi do ukrywania prawdziwych przyczyn wypadków morskich.

MSC/Circ. 1016 z dn. 26.06.2001: Zastosowanie prawidła SOLAS III/26 dotyczącego szybkich łodzi ratowniczych i środków ratunkowych na statkach pasażerskich ro-ro
Na sesji MSC 74 poddano analizie, po prawie 3 latach od wejścia (1.07.1998) w życie nowego rozdz. III, skuteczność przepisów m. in. prawidła 26 dotyczącego środków ratunkowych na statkach pasażerskich ro-ro. Wnioski z analizy celowości wprowadzonych zmian nie są optymistyczne: spuszczanie na wodę i podnoszenie z wody szybkiej łodzi
ratowniczej powoduje wypadki lub nieomal wypadki (near - accidents), a też użycie innych środków ratunkowych, zwłaszcza przy gorszej pogodzie, nie wzbudza zaufania kapitana i oficerów. Wiele administracji morskich poleciło częste wykonywanie prób i ćwiczeń ze sprzętem ratunkowym, w tym też owe niebezpieczne wodowania i podnoszenia wszystkich łodzi. W tej sytuacji sesja MSC 74 poleciła Podkomitetom DE i STW ponownie starannie przestudiować sprawy wyposażenia, prób i użytkowania środków ratunkowych, a do czasu ukończenia tych prac w DE i STW zaleca się daleko idącą ostrożność w ćwiczeniach praktycznych, zaś służbom PSC okólnik wręcz nakazuje, by nie wymagały od załóg takich ćwiczeń w sytuacjach, gdy kapitan statku nie wyraża na nie zgody, uzasadniając to względami bezpieczeństwa.

MSC/Circ. 1017 z dn. 11.06.2001: Dobrowolny udział statków w pracach Światowej Organizacji Meteorologicznej (WMO)
Okólnik unieważnia poprzedni w tej sprawie MSC/Circ. 674 z 1994 r. i zwraca się z apelem do armatorów, kapitanów i załóg o współpracę w gromadzeniu informacji meteo, zwłaszcza z obszarów rzadziej uczęszczanych przez statki, oferując łączność bez żadnych kosztów statkom uczestniczącym w VOS (Voluntary Observing Ships'' Scheme). Statek zgłoszony do VOS będzie też bezpłatnie otrzymywał serwisy pogodowe z WMO, a jego własne raporty posłużą do cennych uzupełnień map pogody; podkreśla się przy tym, że meldunki statkowe są dla WMO bardzo cenne i nie mogą być zastąpione przez żadne dane satelitarne. Podano adresy WMO, w tym e-mailowy: mermaid@gateway.wmo.ch.

Postanowienia Komitetu Ochrony Środowiska Morskiego

Rezolucja MEPC.94(46) z dn. 27.04.2001: Ocena stanu technicznego statku (Condition Assessment Scheme)
CAS jest uzupełnieniem Wytycznych przeglądu zbiornikowców i masowców zawartych w rezolucji A.744(18), zawiera ona szczegółowe wskazania dla oceny stanu konstrukcji jednokadłubowych zbiornikowców, których czas eksploatacji wskazuje, że wymagają one bardzo wnikliwego oglądu ich wiązań konstrukcyjnych i poszycia.
Bezpośrednim celem stosowania CAS jest realizacja postanowień zawartych w niżej opisanej rez. MEPC.95(46), zawierającej obligatoryjne tabele terminów wycofywania z eksploatacji lub przebudowy na kadłub podwójny zbiornikowców zbudowanych przed wejściem w życie prawidła 13G w Załączniku I MARPOL, tj. przed 6.07.1993.
Instrukcja wykonywania i dokumentowania stanu kadłuba (23 str.) kończy się formularzem "Statement of Compliance" i obszernym 5-stronicowym formularzem zapisów przeglądu zbiorników.

Rezolucja MEPC.95(46) z dn. 27. 04. 2001: Poprawki do Załącznika Protokołu 1978 odnoszącego się do Międzynarodowej konwencji MARPOL 1973 (Poprawki do prawidła 13G w Zał. I MARPOL 73/78 i do dodatku do certyfikatu IOPP)
Bezpośrednią przyczyną uchwalenia ww. poprawek była katastrofa zbiornikowca ERICA u wybrzeży Francji 12 grudnia 1999 r. Poprawka ta sprowadza się do zastąpienia istniejącego tekstu prawidła 13G tekstem całkowicie nowym, wchodzącym w życie 1 sierpnia 2002 r. Istotą nowych wymagań jest wyznaczenie terminu przebudowy kadłubów jednoposzyciowych na podwójne według prawidła 13F, zbiornikowców podzielonych tu na 3 kategorie w zależności od wieku, tonażu i przeznaczenia. Tabela wymaga, by, przykładowo, cytując dla uproszczenia, tylko wartości skrajne, zbiornikowce zbudowane przed 1973 r. spełniły 13F do 2003 r., a zbudowane po 1989 r. - do 2015 r.
Dla zbiornikowców powyżej 20 tys. ton zbudowanych w latach 1984 do 1989 Administracja, kierując się wynikami przeglądu CAS wg rez. MEPC.94(46) może zastosować procedury wynikające z artykułu 16 Konwencji MARPOL.
W certyfikacie IOPP formularz B całkowitej zmianie ulega punkt 5.8.4 (str. 135 wydania MARPOL, PRS, 1997).

Okólniki Komitetu Ochrony Środowiska Morskiego

MEPC/Circ. 376 z dn. 19.01.2001: Raport z 30 sesji GESAMP
GESAMP czyli Joint Group of Experts on the Scientific Aspects of Marine Environmental Protection jest organem doradczym ONZ, złożonym z wybitnych uczonych i ekspertów, który utworzono dla potrzeb międzynarodowych organizacji ONZ-owskich, takich jak: FAO, ILO, IMO, WHO, IAEA, UNESCO, WMO. Zadaniem GESAMP jest opracowanie uzasadnionych naukowo programów prac i wytycznych działania dla tych organizacji i uniknięcie przy tym rozproszenia badań i podwajania ich kosztów.
30 sesja GESAMP odbyła się w Monaco od 22 do 26 maja 2000 r. i poświęcona była w całości obecnemu stanowi zagrożeń ekologicznych mórz i oceanów. Omówiono, m. in., zagrożenia z lądowych źródeł zanieczyszczeń, w tym oddzielnie od upraw rolniczych, zagrożenia od statków oraz sprawy degradacji niektórych akwenów. Spośród czynników związanych z żeglugą specjalną uwagę poświęcono ryzyku skażeń od chemikaliów przewożonych statkami, znowelizowano wykaz substancji niebezpiecznych, omówiono też zanieczyszczenia od platform wydobywczych, szczególnie groźne na morzach Azji południowo-wschodniej. Obszerny (ponad 50 str.) raport (nr kolejny 69), daje bardzo cenną orientację we wszystkich aspektach ochrony mórz i oceanów, zarysowuje też program najpilniejszych zadań w tej dziedzinie.

MEPC/Circ.377 z dn. 26.03.2001: w zał. Raport nr 70 GESAMP pt. A Sea of Troubles (w wolnym przekładzie: Morze zagrożeń, zmartwień i niepokoju)
Jest to publikacja przygotowana przez Grupę Roboczą powołaną w GESAMP dla przedstawienia na ww. 30 sesji całości zagadnień ochrony mórz i oceanów, uzupełniona potem w wyniku obrad tej sesji, zawierająca informacje i oceny, które posłużyć mają politykom i menedżerom najwyższego szczebla do realizacji zadań pilnych i koniecznych. Tytuły rozdziałów:

  • Zmieniające się zależności: naciski i skutki, zmieniające się perspektywy.

  • Stan wód: zanieczyszczenia, eutrofizacja, wędrówki osadów.

  • Życie mórz: zarybienie, zróżnicowania biosfery, obce mikroorganizmy w środowisku, rafy koralowe.

  • Oceany a atmosfera, ocieplenie globalne, ultrafiolet, azot.

  • Ląd a morze: urbanizacja, przemysł, rolnictwo i leśnictwo a owoce morza, zmiany hydrologii mórz, handel i transport, turystyka, wojny i konflikty.

  • Działania: przyczyny błędów, nauka a polityka, ryzyka i korzyści, przybliżona ocena całości.

Wyliczone wyżej hasłowe śródtytuły publikacji dają krótkie esencjonalne opisy stanu obecnego i, niestety, niewiele w nich optymizmu.

MEPC/Circ. 378 z dn. 26.03.2001: w zał. Raport nr 71 GESAMP pt. Ochrona oceanów przed środowiskowym oddziaływaniem lądów
Obszerna publikacja książkowa (162 str.) zawiera poglądy uczonych i ekspertów działających w GESAMP; w tym jednak przypadku sponsor i wydawca zaznacza, że są to indywidualne poglądy i oceny autorów rozdziałów, niekoniecznie zgodne z poglądami sponsora - wydawcy tj. UNEP (United Nations Environment Programme).
Tytuły i zawartość rozdziałów:

  • Wstęp

  • Identyfikacja i ocena problemów: źródła degradacji, zanieczyszczenia, fizyka zmian, pole działania.

  • Wyłaniające się problemy i nowe perspektywy: zmiany środowiskowe a zdrowie ludzi, zmiany klimatu, zmiany w biologii morza, przewidywalne źródła zanieczyszczeń środowiska morskiego.

  • Problemy globalne i regionalne, programy działań, perspektywy.

  • Strategie i środki zaradcze: polityka i zarządzanie, kontrola degradacji, co i jak wdrożyć, środki techniczne i organizacyjne, konieczność obiegu informacji w tych sprawach.

  • Wnioski i priorytety dla podjęcia działań.

Warto podkreślić, że oprócz ocen naukowo-technicznych publikacja zawiera wszystkie potrzebne do podjęcia działań informacje formalno-prawne (układy, porozumienia, konwencje) i organizacyjne (działające organizacje, ich programy i środki); są też precyzyjne definicje wszystkich stosowanych w tej dziedzinie terminów naukowo-technicznych.

MEPC/Circ. 379 z dn. 5.04.2001: Przepisy dostępu i tranzytu w lagunie weneckiej. Komunikat rządu Włoch.
Przepisy dotyczą statków przewożących wodami laguny materiały i substancje szkodliwe wyspecyfikowane w Załącznikach I i II konwencji MARPOL 73/78.
Najważniejszym wymaganiem jest stosowanie podwójnego kadłuba wg prawidła 13F oraz oddzielnych zbiorników czystego balastu (SBT) wg prawidła 13E, a także nakaz żeglugi w asyście holowników. Przepisy obowiązują od 15 lutego 2001 r.

MEPC/Circ. 380 z dn. 16.05.2001: Informacja od Państw - Stron Konwencji MARPOL - Załącznik IV o prawidłach zrzutu ścieków na wody morskie pod ich jurysdykcją i o dostępnych urządzeniach odbiorczych w ich portach
Wdrożenie Załącznika IV (ścieki ze statków) napotykało od lat na trudności, bo w brzmieniu z 1978 r. nie mógł on uzyskać wymaganych ratyfikacji (patrz informacje w naszym BI nr 4/2000). Warunki podane w Rezolucji MEPC.88(44) przybliżają jego wejście w życie, stąd też okólnik jw. prosi Państwa - Sygnatariuszy Załącznika IV o informacje dotyczące przepisów, które wprowadziły one w sprawie warunków zrzutu ścieków statkowych na ich wodach terytorialnych i o informacje o urządzeniach odbiorczych ścieków w ich portach, co zapisano w prawidłach 11 i 12 nowej redakcji tego Załącznika (MEPC 44, Report, Annex 10).
Okólnik zamieszcza formularz z pytaniami i prosi administracje morskie o pilne przesłanie odpowiedzi.

MEPC/Circ. 381 = MSC/Circ. 994 jw.

MEPC/Circ. 382 = MSC/Circ. 1010 jw.

MEPC/Circ. 383 = MSC/Circ. 1011 jw.

MEPC/Circ. 384 = MSC/Circ. 1012 jw.